Sinds 2022 verzorgen gemeenten op grote schaal de opvang van ontheemden uit Oekraïne. De opvang wordt gefinancierd via de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne (hierna: de BooO). De regeling voorziet in een specifieke uitkering aan gemeenten voor het realiseren en exploiteren van opvang en verstrekkingen aan ontheemden uit Oekraïne in de Gemeentelijke Opvang Oekraïne (GOO). Over de btw-gevolgen hiervan bestond in de praktijk onzekerheid. De Belastingdienst heeft hierover nadere duidelijkheid gegeven.
- Opvang ontheemden Oekraïne: geen btw-belaste activiteit
De opvang van Oekraïense ontheemden wordt aangemerkt als een wettelijke taak van de gemeente op grond van de Regeling opvang ontheemden Oekraïne. De specifieke uitkering die de gemeente daarvoor van het ministerie van Justitie en Veiligheid ontvangt, wordt daarom niet aangemerkt als vergoeding voor een in het economische verkeer verrichte prestatie en is niet belast met btw.
- Verhuur logiesaccommodaties
Ondanks de soms relatief lange duur van het verblijf wordt de verhuur van hotel-, pension- en vakantiebestedingsaccommodaties voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne aangemerkt als het verstrekken van logies voor korte duur. De verhuur is belast tegen het verlaagde btw-tarief. Gemeenten worden over de accommodatiekosten belast met 9% btw. De verhuur van ongemeubileerde onroerende accommodaties blijft btw-vrijgesteld en de verhuur van roerende zaken is belast tegen het algemene btw-tarief van 21%.
- Btw op kosten: 30% compensabel via BTW-compensatiefonds
De kwalificatie als overheidstaak betekent dat geen recht op btw‑aftrek via de reguliere btw‑aangifte bestaat voor de hiermee samenhangende kosten. Het gaat daarbij onder meer om kosten voor huisvesting, exploitatie en verstrekkingen in de opvanglocaties. Omdat de opvang plaatsvindt in het kader van de uitvoering van een overheidstaak, komen de kosten in beginsel in aanmerking voor compensatie via het BTW-compensatiefonds. Om te voorkomen dat per factuur moet worden beoordeeld of al dan niet sprake is van compensabele activiteiten dan wel een individuele verstrekking in natura, is in overleg met de VNG afgesproken dat 30% van de btw op kosten die worden gedekt uit de BooO‑specifieke uitkering in aanmerking komt voor compensatie via het BTW-compensatiefonds. Van elke factuur waarvan de kosten uit de specifieke uitkering worden betaald, kan dus 30% van de btw worden gecompenseerd; de overige 70% is kostprijsverhogend en wordt gedekt uit de BooO‑middelen. Let op, uitzondering betreft de transitiekosten, waarvoor geldt dat de btw op kosten 100% kostprijsverhogend is.
Meer informatie?
Vragen over dit onderwerp? Neem dan gerust contact op met jouw EFK-adviseur, ons secretariaat op 072-5350525 of e-mail ons via info@efkbelastingadviseurs.nl.
