Plan Doorontwikkeling Horizontaal Toezicht? Waarom zelf het wiel uitvinden?

Plan Doorontwikkeling Horizontaal Toezicht? Waarom zelf het wiel uitvinden?

Bent u door de Belastingdienst gevraagd een plan in te dienen voor de Doorontwikkeling Horizontaal Toezicht inclusief een tijdspad, een self-assessment, de key-risks en bijbehorende monitoring? U kunt dit plan zelf schrijven, maar wellicht is het praktischer hulp te vragen. 

Achtergrond Toezicht

Vanaf 2005 kennen de gemeenten het traject Horizontaal Toezicht en veel gemeenten hebben een individueel convenant Horizontaal Toezicht ondertekend. Hierin is afgesproken de relatie met de Belastingdienst te baseren op transparantie, begrip en (geïnformeerd) vertrouwen. De gemeente verstrekt actief inzicht in haar fiscale strategie en draagt zorg voor een aantoonbaar werkend systeem van interne beheersing, interne monitoring en externe controle, waardoor aanvaardbare aangiften kunnen worden ingediend en belastingschulden tijdig kunnen worden betaald. De Belastingdienst zal haar strategisch behandelplan met de gemeente delen.

Eind 2020 zijn voor het jaar 2022 wijzigingen in het horizontaal toezicht aangekondigd, de doorontwikkeling van het horizontaal toezicht (hierna: DHT). De Belastingdienst heeft eenzijdig de convenanten opgezegd. Bij een goed functionerend convenant is sprake van een individuele werkrelatie tussen de gemeente en de Belastingdienst, waarin het responsief handelen van de Belastingdienst optimaal kan verlopen. Belangrijk uitgangspunt bij DHT is dat alle partijen hun verantwoordelijkheid nemen om tot een efficiënte en effectieve belastingheffing en -afdracht te komen. Het doel is onveranderd gebleven; DHT moeten leiden tot verhoogde (tijdige) fiscale zekerheid. Verhoogde zekerheid voor de gemeente omtrent haar fiscale positie en verhoogde zekerheid voor de Belastingdienst inzake de mate waarin de gemeente zich houdt aan haar fiscale verplichtingen.

Met DHT wijzigt de duur van het convenant horizontaal toezicht van onbepaalde tijd naar een periode van drie jaar. Hiermee wordt een natuurlijk evaluatiemoment van het convenant beoogd, waarbij partijen samen beoordelen of de gemeente nog voldoet aan de toelatingscriteria en waarbij beide partijen kunnen besluiten het convenant wel of niet te verlengen.

Vervolg

De Belastingdienst heeft met veel gemeenten gesproken over DHT en deze hebben ook aangegeven het convenant te willen continueren of overwegen dat. Echter veel vragen en soms tegengestelde conclusies zijn getrokken over de betekenis van DHT. Belangrijk voor deelname aan DHT is dat de gemeente in staat is te willen en te kunnen voldoen aan de criteria die gelden voor een convenant DHT. Van de gemeente wordt verwacht dat zij:

  1. de bereidheid heeft transparant te zijn;
  2. de bereidheid heeft tot het onderhouden van een zakelijke werkrelatie die het horizontaal toezicht mogelijk maakt;
  3. een gedocumenteerde fiscale strategie heeft;
  4. een fiscale risicoanalyse overlegt, met in ieder geval een analyse van de key risks (de belangrijkste fiscale risico’s);
  5. een adequaat werkende monitoring heeft ten aanzien van de key risks (i.e. geen materiele onjuistheden in aangiften hebben);
  6. de kwaliteit van de gegevens borgt die nodig zijn voor de belastingheffing bij derden.

De gemeente mag na het ondertekenen van het convenant van de Belastingdienst verwachten dat deze:

  • vooroverleg en ingediende aangiften snel afwikkelt en belastingteruggaven zo snel mogelijk uitbetaalt;
  • de vorm en intensiteit van haar toezicht afstemt op de kwaliteit van de interne beheersing, interne monitoring en externe controle;
  • transparant is over de behandelstrategie en deze deelt en bespreekt met de organisatie;
  • toelicht waarom bepaalde vragen worden gesteld of informatie wordt opgevraagd.

Andersom verwacht de Belastingdienst van de gemeente:

  • een aantoonbaar werkende interne beheersing en adequate monitoring van de belangrijkste fiscale risico’s, zodat fiscale aangiften kunnen worden ingediend die voldoen aan de wet- en regelgeving en belastingschulden tijdig kunnen worden betaald;
  • transparantie over haar fiscale strategie en eventuele verstoringen die kunnen leiden tot fouten in de aangifte(n);

Na het tekenen van het convenant verricht de gemeente werkzaamheden, die moeten leiden tot bevindingen over de juistheid en volledigheid van de aangifte, waarbij de monitoring van het TCF belangrijk is. De Belastingdienst en de gemeente bespreken periodiek de actuele fiscale aandachtspunten, de fiscale risicoanalyse, de uitkomsten van de fiscale monitoring en het uitoefenen van het toezicht. Voor gemeenten heeft een convenant voordelen omdat in de actualiteit kan worden gewerkt (de Belastingdienst belooft een snellere terugkoppeling over standpunten) en dat op basis van vertrouwen over de beheers- en controlemaatregelen van de gemeente minder en ook minder verticaal wordt gecontroleerd. Vanzelfsprekend blijven rechten en plichten op basis van wet- en regelgeving van toepassing.

Plan DHT

Voor de meeste gemeenten betekent dit dat zij op korte termijn een plan hebben aan te leveren inclusief een tijdlijn en acties die leiden naar het voldoen aan de criteria en het ondertekenen van het convenant. Uiterlijk ultimo 2022 dient dan te zijn vastgesteld of de gemeente wil en kan voldoen aan de zes criteria, of in het uiterste geval in 2023 kan voldoen. In het laatste geval kan in 2023 een individueel convenant worden gesloten als er ultimo 2022 een reëel plan van aanpak ligt en voldoende stappen zijn gezet waaruit volgt dat mag worden verwacht dat de gemeente in 2023 aan de criteria zal voldoen. En dan begint de puzzel voor veel gemeenten. Het plan en het gevraagde self-assessment is vormvrij en good-practices over wat een afdoende TCF is zijn niet voorhanden.

Voor het toetsen en schriftelijk vastleggen van het kunnen voldoen aan de zes criteria schrijft de Belastingdienst geen format voor, behalve dat de verwachting is dat het voldoen aan de criteria door de gemeente in voldoende mate worden onderbouwd en waar nodig is voorzien van voorbeelden. Ook met betrekking tot het TCF is gekozen de relevante aspecten wel te benoemen maar niet uitgebreid uit te werken. Daarnaast heeft de Belastingdienst gekozen om samen met externe partijen good-practices op te stellen, hetgeen zal leiden tot ‘een vorm van ‘zachte normering’. De good-practices gaan gemeenten en hun adviseurs een beeld geven van hoe een goed TCF eruit kan zien, maar biedt tegelijk voldoende ruimte voor maatwerk.

Als fiscalisten voor de publieke sector begeleiden wij op dit moment meerdere gemeenten in een gelijk traject en hebben weet van ‘good-practices voor uw TCF. Als uw gemeente al een TCF heeft dan werken wij samen om deze te toetsen/verbeteren op actuele wet- en regelgeving en actuele ontwikkelingen binnen de gemeente. Veelal is de vennootschapsbelasting onder controle maar zijn de loonheffingen onderbelicht. Dat is ook de situatie bij het opstellen van een fiscale strategie en de soft skills in de vorm van fiscaal bewustzijn, kennisborging en een opleidingsplan. Het self-assessment of het laten uitvoeren van een deel daarvan, geeft veel inzicht in de noodzakelijke inspanning die de gemeente heeft te doen voordat een convenant kan worden getekend.

Wilt u meer weten hoe wij u kunnen begeleiden in uw DHT traject of met uw TCF, belt u dan naar EFK Belastingadviseurs, 072 535 05 25 of stuur een mail naar hroosendaal@efkbelastingadviseurs.nl.