Koepelvrijstelling

Koepelvrijstelling

Begin juni heeft het ministerie van Financiën een persbericht doen uitgaan dat de aangekondigde inperking van de koepelvrijstelling per 1 januari 2019 wordt opgeschort. Dit zal voor menig samenwerkingsverband van gemeenten dat gebruik maakt van de koepelvrijstelling en door de Belastingdienst onder vuur is genomen, een tijdelijk staakt het vuren betekenen.

In het persbericht <klik hier> wordt aangegeven dat thans wordt onderkend dat het standpunt van de staatssecretaris voor ondernemers en overheden die geen recht op aftrek van btw hebben, de samenwerking nadelig kan zijn waardoor samenwerkingsverbanden niet van de grond komen. De staatssecretaris ziet alleen een oplossing in Europees verband de inperking op de koepelvrijstelling, vanwege arresten van het Europese Hof, te herstellen. Tot nader order wordt de aangekondigde inperking opgeschort.

Redactioneel commentaar

De in dit dossier gezette politieke stappen, immers de wet is als zodanig niet gewijzigd, lijken zowel links als rechts van het gangbare pad te worden gezet. In eerste aanleg zijn de samenwerkingsverbanden geconfronteerd met het standpunt dat als de diensten van een koepel worden afgenomen voor zowel btw-belaste als btw-vrijgestelde/niet-ondernemersprestaties van de leden, de vrijstelling toepassing mist. Vervolgens is sprake van de interpretatie dat sprake is van één dienst suis generis die per definitie in de heffing van btw dient te worden betrokken. De derde redenatie is dat de diensten, waarop de koepelvrijstelling van toepassing kan zijn, alleen diensten van de koepel mogen zijn die als zodanig kwalificeren als benoemde prestaties van algemeen belang zoals medische zorg, ziekenhuisverpleging, maatschappelijk werk en sociale zekerheid, prestaties door bejaardentehuizen en het geven van onderwijs. Het wordt tijd dat de staatssecretaris en de Belastingdienst alle ingenomen standpunten loslaten en zich herpositioneren op het gangbare pad. En waar zal dat toe leiden?

Een koepelorganisatie verricht btw-vrijgestelde prestaties, voor zover (arrest Groothertogdom Luxemburg) de diensten worden verricht aan de leden en de leden die prestaties afnemen in het algemeen belang (dus in beginsel van toepassing op alle publiekrechtelijke instanties, tenzij wordt gehandeld als belastingplichtige met btw-belaste activiteiten) en instellingen voor zover die prestaties verrichten waarop een vrijstelling van toepassing is ingevolge artikel 132 van de Btw-richtlijn (arresten Banka en Arriva).

De diensten van de koepel aan de leden zijn onderworpen aan de vrijstelling indien de leden bijdragen naar rato van ieders aandeel in de gezamenlijke uitgaven. Alleen indien deze vrijstelling zou leiden tot concurrentieverstoring, dient voor de situaties zoals beschreven in artikel 9 Uitvoeringsbesluit en 9a Uitvoeringsbeschikking hiervoor een uitzondering te worden gemaakt en alsnog in de heffing van btw te worden betrokken.

Op dit gangbare pad voor gemeentelijke samenwerkingsverbanden zorgen de arresten van het Hof van Justitie juist voor het fundament voor de koepelvrijstelling en is inzet van het kabinet in Europees verband niet nodig. Dat is wel nodig als Nederland de positionering van de koepelvrijstelling in haar wetgeving wenst te behouden en dus ook van toepassing wil laten zijn op leden van samenwerkingsverbanden, die de diensten afnemen voor btw-vrijgestelde prestaties waarvoor een andere vrijstelling dan die van artikel 132 Btw-richtlijn van toepassing is.

Toekomst

Als afstemming in Europa betekent dat gemeentelijke samenwerkingsverbanden (weer) gebruik kunnen maken van de koepelvrijstelling is het zeker de moeite waard de staatssecretaris de ruimte te gunnen en kunt u zich mogelijk voorstellen dat wij enigszins scepsis hebben ten aanzien van de uitgangspunten waarmee hij naar Europa wil gaan.

Mocht u in de tussentijd worden geconfronteerd met een Belastingdienst die voor het toepassen van de koepelvrijstelling beperkingen oplegt die verder gaan dan de wettelijke voorwaarden, dan wel eist dat de diensten van de koepel prestaties dienen te zijn van algemeen belang, is het raadzaam contact met ons op te nemen via telefoonnummer 072-5350525 en vraag naar Henk Zuidersma of Frans van den Eijnden, dan wel stuur een e-mail naar info@efkbelastingadviseurs.nl.