Grammaticale uitleg wet of ratio/bedoeling gewijzigde belastingplicht overheidsbedrijven

Grammaticale uitleg wet of ratio/bedoeling gewijzigde belastingplicht overheidsbedrijven

Tot op heden is het aantal gerechtelijke uitspraken over de gewijzigde belastingplicht voor overheidsondernemingen beperkt. Recent heeft rechtbank Noord-Nederland een uitspraak gedaan over de vraag of de grammaticale uitleg van een wetsartikel prevaleert boven de ratio en bedoeling van de wet.

In de zaak waarover de rechtbank Noord-Nederland zich heeft gebogen <klik hier> betreft een NV waarvan de aandelen in handen zijn van overheden. Door de gewijzigde belastingplicht per 2016 is deze NV integraal belastingplichtig geworden voor de vennootschapsbelasting.

Liquidatieverliesregeling
Concreet betreft het de vraag of bij toepassing van de liquidatieverliesregeling op aandelenpakketten moet worden uitgegaan van de historische kostprijs (grammaticale uitleg) of van de waarde in het economische verkeer van dit aandelenpakket op 1 januari 2016.  De waarde in het economische verkeer op 1 januari 2016 bedraagt nihil waardoor geen bedrag ten laste van het resultaat kan worden gebracht. Op basis van de letterlijke wettekst mag de NV uitgaan van het historisch opgeofferde bedrag voor de verkrijging van de aandelen en dit totaal opgeofferde bedrag bedraagt € 5.469.888, hetgeen zij dan ook ten laste heeft gebracht van haar resultaat in 2016.

Standpunt inspecteur
De inspecteur stelt zich op het standpunt dat moet worden uitgegaan van de waarde in het economische verkeer omdat verliezen die zijn ontstaan tijdens de onbelaste periode (voor 2016) niet ten laste mogen worden gebracht van winsten uit de belaste periode (2016 en verder). Verder stelt de inspecteur dat als moet worden uitgegaan van het daadwerkelijk historisch opgeofferde bedrag het liquidatieverlies slechts kan worden toegestaan voor zover het verlies zich heeft voorgedaan of is ontstaan tijdens de belastingplicht (compartimentering). Dat betekent dat het opgeofferde bedrag nihil is omdat de verliezen volledig zijn ontstaan voor 2016.

Oordeel rechtbank
De rechtbank laat de grammaticale uitleg prevaleren. Volgens de rechtbank is in de wetsgeschiedenis inzake de Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen met betrekking tot de liquidatieverliesregeling geen overgangsrecht opgenomen. Dit is beperkt gebleven tot een aantal onderwerpen. Ook voor de door de inspecteur bepleitte compartimentering ziet de rechtbank geen ruimte.

Relevantie gemeenten/waterschappen/provincies
Deze uitspraak is vooral relevant voor private overheidslichamen zoals BV’s en NV’s en raakt niet direct de belastingpositie van publiekrechtelijke lichamen zelf. Reden hiervoor is dat aandelenbelangen in verbonden lichamen zich in de niet-ondernemingssfeer van het publiekrechtelijk lichaam bevinden. Wel kan er sprake zijn van een afgeleid financieel belang. Als het verbonden lichaam zelf met een soortgelijke discussie wordt geconfronteerd kan dit een potentieel nadeel opleveren voor de aandeelhouders.

Een ander aspect is dat niet alle potentiële onderwerpen over generieke fiscale bepalingen zijn geregeld in de wetsgeschiedenis bij de Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen. In dergelijke situaties prevaleert de tekst van het betreffende wetsartikel. Dit punt kan wel van direct belang zijn voor publiekrechtelijke rechtspersonen en hun eigen Vpb-plicht

Voor meer informatie over de Vennootschapsbelasting voor gemeenten en hun deelnemingen kunt u contact opnemen met mr. Jan Batterink of ons secretariaat via 072-5350525 of stuur een mailbericht naar info@efkbelastingadviseurs.nl