Goedkeuring DBA modelovereenkomsten VNG

Goedkeuring DBA modelovereenkomsten VNG

Op 5 januari 2017 zijn drie door de VNG voorgelegde modelovereenkomsten door de Belastingdienst goedgekeurd. Wat kunt u hiermee?

Het betreft de modelovereenkomst:
1. Geen gezag-resultaatsverplichting <klik hier>;
2. Geen gezag-inspanningsverplichting <klik hier>; en
3. Geen persoonlijke arbeid <klik hier>.

Algemeen

De goedgekeurde modelovereenkomsten bieden zowel de gemeente als opdrachtgever, als de opdrachtnemer vrijwaring van naheffing loonheffingen indien in een te sluiten overeenkomst van opdracht minimaal de in de VNG modelovereenkomsten geel gearceerde delen zijn opgenomen en de werkzaamheden feitelijk worden uitgevoerd conform hetgeen in de VNG modelovereenkomsten is vastgelegd. Het is dus van belang gedurende de looptijd van de overeenkomst met enige regelmaat te toetsen of de feitelijke situatie nog steeds strookt met de in de VNG modelovereenkomst opgenomen voorwaarden. Een afwijking kan tot gevolg hebben dat de arbeidsrelatie anders dient te worden geduid en de gemeente loonheffing dient in te houden en af te dragen. Voor deze situatie merken wij op dat, als geen sprake is van een schijnconstructie, door het verlengen van de transitieperiode handhaving en dus een eventuele naheffing loonheffing pas zal worden opgelegd over tijdvakken vanaf 1 januari 2018.

Ambtenarenwet

Voordat gemeenten die gebruik wensen te maken van de modelovereenkomsten, beoordelen of het gezag dan wel de verplichting om persoonlijk de arbeid te moeten verrichten ontbreekt, dient allereerst te worden beoordeeld of de uit te voeren werkzaamheden geen typische overheidswerkzaamheden betreffen, waarbij de arbeidsrelatie kan worden aangemerkt als een publiekrechtelijke aanstelling. Om die reden wijken de overwegingen genoemd in de drie modelovereenkomsten af van die genoemd in de standaard modelovereenkomsten. Toegevoegd zijn de overwegingen f en g, waarin partijen uitdrukkelijk ervoor kiezen dat onder andere de Ambtenarenwet niet van toepassing is.

In de toelichting bij de modelovereenkomsten wijst het VNG erop dat de modelovereenkomsten met name geschikt zijn voor niet typische overheidswerkzaamheden, autonome werkzaamheden en bedrijfsvoeringswerkzaamheden. Voorbeelden van opdrachten/werkzaamheden waarvoor de modelovereenkomsten kunnen worden toegepast, zijn expliciet vermeld.

Geen gezag

Met betrekking tot het gezag over de uitvoering van de werkzaamheden maakt het VNG onderscheid in een resultaatsverplichting en een inspanningsverplichting. Hiertoe is artikel 2.4 van de standaard modelovereenkomst vervangen door de artikelen 2.4 tot en 2.6. waarin de rechten en plichten van de opdrachtgever en de opdrachtnemer, dan wel het ontbreken daarvan, duidelijk zijn omschreven. Essentieel voor het ontbreken van de gezagsverhouding is dat de opdrachtgever geen instructies en aanwijzingen kan geven over de uitvoering van de opdracht.

Geen persoonlijke arbeid

Essentieel voor het ontbreken van de verplichting persoonlijk de arbeid te verrichten is de mogelijkheid die de opdrachtnemer heeft zich voor het uitvoeren van de werkzaamheden door een ander te laten vervangen. In de VNG modelovereenkomst is deze vervanging geregeld in de artikelen 3 en 4, waarin duidelijk is omschreven wanneer de opdrachtgever de vervanging al dan niet kan weigeren. Opvallend is dat in de VNG modelovereenkomst artikel 3.2 geel gearceerd is en dus verplicht moet zijn opgenomen, terwijl deze verplichting in de standaard modelovereenkomst over de persoonlijke arbeid ontbreekt.

Afwijkende bepalingen

Zoals uit het voorafgaande valt op te merken, zijn de geel gearceerde artikelen verplicht. Het is toegestaan zonder dat daarmee de vrijwaring vervalt de overige artikelen te wijzigingen, echter alleen indien deze niet in strijd zijn met de geel gearceerde artikelen.

Vrijwaring naheffingen

Terecht heeft de VNG in artikel 11 van de VNG modelovereenkomsten de mogelijkheid opgenomen, indien aan de gemeente achteraf toch naheffingen loonbelasting en premies volksverzekeringen worden opgelegd, deze eventueel op de opdrachtnemer te verhalen. Indien dit artikel niet wordt overgenomen, doet dit uiteraard niets af aan de vrijwarende werking van de modelovereenkomst.

Volledigheidshalve merken wij op dat werkgeverslasten zoals de premies werknemersverzekeringen en de premie Zorgverzekeringwet niet op de opdrachtnemer kunnen worden verhaald.

Voorkomen is beter dan genezen

De Staatssecretaris van Financiën heeft herhaaldelijk gemeld dat ingeval de overeenkomst van opdracht wordt gesloten met een zelfstandig ondernemer, de modelovereenkomst niet hoeft te worden toegepast. Formeel geldt dit overigens ook voor de andere situaties; het toepassen van de modelovereenkomsten is immers niet verplicht. De Belastingdienst zal per geval de arbeidsrelatie toetsen aan de werkelijke situatie. Desalniettemin doen gemeenten er verstandig aan om zoveel mogelijk gebruik te maken van de VNG modelovereenkomsten. Het verkrijgen van zekerheid vooraf voorkomt in ieder geval een discussie achteraf met een mogelijk naheffing loonheffing tot gevolg.

Hebt u ondersteuning nodig om, gegeven de specifieke situatie, de standaardovereenkomsten aan te passen en daarbij binnen de fiscale contouren te blijven van de modelovereenkomsten, neemt u dan contact op met Ton van der Fits dan wel met ons secretariaat via 072-5350525 of per e-mail aan info@efkbelastingadviseurs.nl.