Gelegenheid geven tot sportbeoefening: het is nog niet voorbij!

Gelegenheid geven tot sportbeoefening: het is nog niet voorbij!

Nog maar net bekomen van de inspanningen om de SPUK-aanvraag 2021 tijdig in te dienen (vóór 1 maart), zouden wij haast vergeten dat de jaren 2017 en 2018 nog binnen de verjaringstermijn vallen en dat de Belastingdienst daar graag gebruik van wil maken. Dat, het risico op naheffing door de Belastingdienst bij sportaccommodaties nog niet voorbij is, blijkt wel uit twee recente uitspraken.

De buitensportsportaccommodaties

De rechtbank Gelderland heeft in de tweede helft van december 2020 twee uitspraken gedaan, welke eind januari en begin februari zijn gepubliceerd. De eerste zaak gaat over een voetbalaccommodatie <klik hier>, de tweede over een korfbalaccommodatie <klik hier>. In alle twee de gevallen corrigeert de Belastingdienst de in aftrek gebrachte voorbelasting. Bij de voetbalvereniging op basis van ‘misbruik van recht’, bij de korfbalvereniging in eerste aanleg op basis van een handeling ‘om niet’ omdat de stichting de te betalen huurvergoeding aan de gemeente financiert uit de gebruiksvergoeding van de korfbalvereniging, die op haar beurt weer een subsidie ontvangt van de gemeente (een soort kasrondje). In tweede instantie omdat de stichting maar één prestatie verricht, welke volgens de Belastingdienst moet worden geduid als vrijgestelde verhuur (en dus ook geen aftrek) en tot slot stelt de Belastingdienst dat sprake is van misbruik van recht.

De eerste twee zaken vertonen veel gelijkenissen. In beide gevallen is een stichting aanwezig die de accommodatie exploiteert, al enige jaren voor het jaar dat de naheffingsaanslag is opgelegd. De stichting verricht allerlei aanvullende diensten op het gebied van sportbeoefening en kent een positief exploitatieresultaat. Op het kasrondje komt de rechtbank alleen terug in relatie tot misbruik van recht. Wat betreft het verrichten van één prestatie welke als vrijgestelde verhuur moet worden geduid, is de rechtbank snel klaar door te wijzen naar het Hof van Justitie (HvJ). Het HvJ heeft bepaald dat voor het gebruik van sportinstallaties de verschillende diensten zoveel mogelijk als één geheel moeten worden gezien en dat de btw-vrijgestelde verhuur alleen mogelijk is als sprake is van een passieve handeling. Gelet op de vele activiteiten van de stichting in het kader van het beheer, toezicht, voortdurend onderhoud en ter beschikkingstellen van diverse installaties, is geen sprake van een passieve handeling, waardoor van een btw-vrijgestelde prestatie in de jaren 2012-2015 geen sprake is.

Misbruik van recht

Resteert voor de rechtbank nog het vraagstuk of sprake is van het leerstuk ‘misbruik van recht’. Het bijzondere van dit leerstuk is, dat partijen in beginsel het recht goed hebben toegepast. Immers iedere belastingplichtige heeft het recht zijn activiteiten zodanig te structureren dat de omvang van de belastingschuld beperkt blijft. Echter dit structureren mag niet zover gaan dat sprake is van misbruik. Van misbruik van recht is – volgens het HvJ in de zaak Halifax) sprake als:

  1. partijen een gekunstelde (HvJ: artificiële) handeling tot stand hebben gebracht; en
  2. welke uitsluitend tot doel heeft een belastingvoordeel te behalen.

Aan deze twee voorwaarden moet cumulatief worden voldaan om het leerstuk te kunnen toepassen.

Opvallend is dat de eerste voorwaarde veelal wordt vertaald in de NL-rechtspraak naar een situatie dat een belastingvoordeel wordt verkregen in strijd met de bedoeling van de richtlijn bepalingen.

De rechtbank concludeert dat de stichting en haar handelingen realiteitszin hebben en de stichting en de vereniging niet met elkaar kunnen worden vereenzelvigd. Dit impliceert dat het oprichten van de stichting of de door de stichting gesloten overeenkomsten geen kunstmatige handelingen zijn. Daarbij komt tevens dat de stichting onweersproken heeft gesteld per saldo meer btw op jaarbasis dient te voldoen over de omzet dan dat zij als voorbelasting in aftrek kan brengen. Hierdoor heeft een beroep op misbruik van recht geen zin. Het HvJ heeft al eerder vastgesteld dat een cashflow voordeel of een voordeel vanuit tariefverschillen niet tot misbruik van recht kan leiden omdat dit inherent is aan het systeem van de Wet op de omzetbelasting en daarom nooit in strijd kan zijn met doel en strekking van de wettelijke bepalingen.

In het kader van de voetbalaccommodatie is de Belastingdienst uitgegaan van misbruik van recht omdat de leden hebben ingestemd met de wijzigingen om een belastingvoordeel te verkrijgen bij de verbouwing van de kleedaccommodatie. Echter, tegenover de eenmalige aftrek staat de verplichting jaarlijks btw te voldoen over de ontvangen vergoedingen voor het gelegenheid geven tot sportbeoefening. Vanwege de reële (en kostendekkende) vergoeding en het naleven van de juridische afspraken, heeft de stichting voldoende juridische en feitelijke zelfstandigheid. Hierdoor is geen sprake van misbruik van recht.

Gemeentelijke praktijk

Na de wetswijziging per 1 januari 2019 (verruiming sportvrijstelling, onder gelijktijdige introductie van de SPUK/BOSA-regeling voor sport) zal geen sprake meer zijn van vergelijkbare situaties. Echter, de Belastingdienst zal in voorkomende situaties nog steeds proberen de aftrek van voorbelasting tegen te gaan voor de jaren die nog ‘open staan’. Dit betekent dat het risico nog niet voorbij is en stichtingsbesturen nog steeds bij de gemeente kunnen aankloppen om fiscale en juridische hulp.

Toekomst

Waar de gemeenten bij nieuwe investeringen nu tegen aanlopen, is het bepaalde dat de SPUK-regeling per 1 januari 2024 komt te vervallen. Als dit daadwerkelijk het geval is zullen de SPUK-gelden worden toegevoegd aan het Gemeentefonds, althans dat is de gedachte van het huidige kabinet. Of die extra gelden dan ook aan de sport ten goede komen is maar de vraag omdat die extra gelden aan gemeentelijke politieke besluitvorming onderhevig is. Voor allen die betrokken zijn op het gebied van sport is het te wensen dat het nieuwe kabinet daar op korte termijn duidelijkheid over gaat geven, want in de gemeentelijke praktijk blijkt dit een niet te onderschatten aandachtspunt te zijn.

Wilt u voor uw nieuw geplande accommodatie weten of de (i) btw-vrijgestelde exploitatie met SPUK of (ii) met BOSA dan wel (iii) beter via een commerciële exploitant met recht op aftrek kan worden geëxploiteerd, neem dan contact op met uw EFK-adviseur of ons secretariaat via 072-5350525 of stuur een mailbericht naar info@efkbelastingadviseurs.nl;