Aftrek van btw bij de projectontwikkelaar op gemeenschapsvoorzieningen: hoe lang nog?

Aftrek van btw bij de projectontwikkelaar op gemeenschapsvoorzieningen: hoe lang nog?

Aftrek van btw bij de projectontwikkelaar op gemeenschapsvoorzieningen: hoe lang nog?

Als wij de Advocaat-Generaal van het Hof van Justitie (HvJ) mevrouw J. Kokott moeten geloven, dan duurt dit niet lang meer. Aanleiding is haar conclusie in de Bulgaarse zaak Iberdrola. De gevolgen voor het BTW-compensatiefonds laten zich raden.

Casus

De Bulgaarse btw-ondernemer Iberdrola is eigenaar van percelen grond waarop de bouw van een vakantiecomplex is gepland. Het is de bedoeling dit complex btw-belast te exploiteren. Voor het functioneren van het complex is het noodzakelijk dat het wordt aangesloten op het gemeentelijke pompstation voor vuilwater. Echter, dit pompstation dient eerst uitgebreid te worden gerenoveerd. Zonder deze renovatie is het niet mogelijk het vuilwater van het vakantiecomplex te verwerken.

Iberdrola en de gemeente hebben een overeenkomst gesloten, waarbij Iberdrola zich ertoe heeft verplicht de renovatie voor eigen rekening uit te laten voeren. Iberdrola heeft opdracht gegeven aan een aannemer, die aan Iberdrola een factuur met btw heeft uitgereikt. Iberdrola heeft de btw op aangifte in aftrek gebracht omdat de te ontvangen vergoedingen in het kader van het vakantiecomplex aan btw zijn onderworpen. De Bulgaarse Belastingdienst heeft de aftrek niet toegestaan en heeft een naheffingsaanslag opgelegd. De hoogste Bulgaarse bestuursrechter heeft aan het HvJ de vraag voorgelegd of Iberdrola de btw op de factuur van de aannemer als voorbelasting mag verrekenen terwijl de gemeente de feitelijke afnemer is van de verrichte werkzaamheden.

In haar conclusie <klik hier> neemt de AG zeer kordate stappen en een ferme conclusie. Beslissend in haar betoog is dat de gemeente de ontvangen prestatie daadwerkelijk gebruikt. Als Iberdrola de btw als voorbelasting zou kunnen verrekenen, zou daardoor sprake zijn van onbelast eindverbruik. Elke andere benadering zou in strijd zijn met het neutraliteitsbeginsel: de sanering van de gemeentelijke infrastructuur met behulp van een investeerder die bereid is de bouw op zich te nemen zou niet aan btw onderworpen zijn; de sanering met belastinggeld door de gemeente zou daarentegen wel aan btw zijn onderworpen. Dat Iberdrola om haar moverende bedrijfseconomische redenen bereid is de kosten te betalen, is niet relevant,

Naar onze mening een correcte conclusie. In Nederland hebben wij het BTW-compensatiefonds en een goedkeuring van de staatssecretaris waardoor de btw op gemeenschapsvoorzieningen geen kostenpost wordt. De btw die aan een gemeente in rekening wordt gebracht voor haar overheidsactiviteiten kan de gemeente niet verrekenen als voorbelasting op haar btw-aangifte, maar wel compenseren via het BTW-compensatiefonds.

Gemeentelijke praktijk

In Nederland kennen wij een goedkeuring voor de (op)levering van gemeenschapsvoorzieningen door een projectontwikkelaar voor € 1 of om niet.

Gemeenschapsvoorzieningen worden veelal door projectontwikkelaars op eigen grond aangelegd en daarna voor € 1 of om niet geleverd aan de gemeente of voor € 1 of om niet aangelegd en opgeleverd op grond in eigendom van de gemeente. In het eerste geval is sprake van een levering, in het tweede van een oplevering. Bij levering voor € 1 of om niet is in beginsel sprake van een niet economische activiteit en kan de projectontwikkelaar (zonder de goedkeuring) om die reden de btw op de kosten van aanleg niet verrekenen.

De zaak Iberdrola gaat om een oplevering waarbij de ondernemer de btw niet kan verrekenen omdat de gemeente de afnemer van de gemeenschapsvoorziening is.

Op basis van deze conclusie vrezen wij dat de huidige goedkeuring voor projectontwikkelaars btw in aftrek te brengen <klik hier> niet langer in stand kant blijven als het HvJ de conclusie overneemt. Dan zullen juist kasrondjes weer hun intrede doen om het ongewenste financiële effect van deze rechtspraak op te heffen. Dit leidt tot een hogere druk op het BTW-compensatiefonds en de VNG zal nadere afspraken met het Rijk dienen te gaan maken om het nadelige financiële effect voor gemeenten weer op te heffen.

Gemeenten en ontwikkelaars doen er verstandig aan om in te sluiten realisatie- of samenwerkingsovereenkomsten op deze mogelijke ontwikkeling te anticiperen. Voor de gehele vastgoedmarkt zal het echter goed zijn als het HvJ in de Iberdrola-zaak besluit de kosten toch tot de algemene kosten van de onderneming te rekenen (met toepassing van het pro rata). Of dat ook de uitkomst van de procedure zal zijn, kan alleen de toekomst ons leren. Wij kijken met spanning uit naar het arrest van het HvJ.

Wilt u meer weten over dit onderwerp of wenst u assistentie bij het samenstellen of aanpassen van een overeenkomst met de ontwikkelaar, neem dan contact op met uw EFK-adviseur via 072-5350525 of stuur een e-mail naar info@efkbelastingadviseurs.nl.